Usapang Balarila

ANG TUGMAAN SA TULÂ KONG "PLUMA'T KWADERNO" Maikling sanaysay ni Gregorio V. Bituin Jr. Sinubukan kong kumathâ ng tulang may iba't ibang tugmaan. Magkatugmâ ang dalawang magkakasunod na taludtod sa loob ng apat na saknong. Inihalimbawà ko ang taludturan sa  Shakespearean (English) sonnet  at sa  Petrarchan (Italian) sonnet . Sa Shakespearean ay may tugmaang A-B-A-B, C-D-C-D, E-F-E-F, at G-G, habang sa Petrarchan sonnet naman ay may tugmaang A-B-B-A, A-B-B-A, C-D-E, C-D-E. Ang dalawang nabanggit ay soneto, o tulang may tugma't sukat at labing-apat na taludtod. Ang aking kinatha'y may labing-anim na taludtod sa apat na saknong. Ang ginawà kong tugmaan sa tulang  "Pluma't kwaderno"  ay: A-A-B-B, C-C-D-D, E-E-F-F, at G-G-H-H. Narito ang nasabing tula: PLUMA'T KWADERNO palagi akong may dalang pluma't kwaderno sa bulsa at sa bag, lalo na't handang magsulat ang mangangathâ sa dadaluhan kong pulong ay ilalabas na iyon susulat ng katitikan o m...

NAHULI NA NAMANG BAROK ANG PAMAGAT imbes  "2 raliyistang inaresto..." ay  "2 raliyista na inaresto..." batid agad di Pinoy ang nagsulat nito orihinal sa Ingles, isinalin ito ng  A.I. , kaya naging  Barok  ngang totoo panahon pa ba ng Kastila, kaya ganyan sila? "dalawa raliyista na inaresto, laya na" balitang Pinoy na binarok, dapat itama na sa  "dalawang raliyistang inaresto, laya na" iyan ang hirap pag tamad ang nagsasalin google translate  o  A.I.  na ang gagamitin nagiging  Barok  tuloy ang salita natin tila baga  Kastilaloy  ay uso pa rin di ba nakikita ng editor ang ganyan? dahil mabilisang ulat, hinahayaan? Barok ang A.I.  sa pagsalin ng salitâ huwag asahan ang A.I. sa  Salin-Wikà kung Pinoy ang nagsulat ay mahahalatâ ngunit kung A.I., wika'y binabalahurà - gregoriovbituinjr. 03.02.2026

NAMANG AT NAMIN, INA-AUTOCORRECT SA 'NAMING' Maikling sanaysay at tulâ ni Gregorio V. Bituin Jr. Naging maingat na akong bantayan ang biglaang pagbabago ng salitâ dahil sa auto-correct sa Microsoft Word na madalas kong gamitin. Kayâ bukod sa aking mga kwaderno kung saan madalas akong kumathâ o nagsusulat, iyon naman ay tinitipa ko na sa Notepad, hindi na sa Word, upang hindi agad ma-auto-correct ng kompyuter. Ina-auto-correct kasi ng Word sa Ingles ang mga salita sa wikang Filipino, kayâ nasasabi ko tuloy madalas, naga-auto-wrong na naman ang kompyuter, na kung ngitian ko lang sa simulâ ay kinaiinisan ko na kalaunan. Kayâ bago ko i-upload ang isang sanaysay, kwento o tulâ ay tinitiyak kong wasto ang pagbaybay o spelling ng mga salitâ. Dahil pag may nakita akong mali ay pinag-uukulan ko talaga ng panahon upang i-edit ang maling pagbaybay. Isa sa mga halimbawà ng mga salitâ ay ang "namang" at ang "namin" na ina-auto-correct at nagiging "naming" o gin...

PARIUGAT may wikang Filipino pala sa  square root PARIUGAT , aba'y anong kanyang minulan na talagang sa ulo ako'y napakamot parisukat plus ugat equals pariugat pag  square , imu- multiply  mo ang numero sa sarili nito, habang  square root  naman ay pag na- divide  ang numero sa sarili nito, na madali namang maunawaan suriin mo, ang square ng eight ay sixty-four habang  pariugat  naman ng sixteen ay four ang square ng numero pito ay forty nine habang ang  pariugat  ng eighty-one ay nine pariugat  - likhang salita sa  sipnayan na kung tutuusin, malaking tulong naman lalo na sa  sugkisan  at  palatangkasan pati sa  bilnuran ,  tayahan ,  tatsihaan - gregoriovbituinjr. 02.04.2026 sipnayan - mathematics sukgisan – geometry palatangkasan – set algebra bilnuran – arithmetic tayahan – calculus tatsihaan – trigonometry * PARIUGAT mula sa  https://www.scribd.com/doc/194410375/Mga-Salita-Sa-Agham-at-Sipn...

BAROK NA SALIN batid mo pag di Pinoy magsalitâ parang pananagalog ng Kastilà kung salin ng google, mahahalatâ pag barok ang salin ay kitang sadyâ suriin ang salin sa pahayagan imbes na "makatarungang dahilan..." wika'y "makatarungan na dahilan..." pati "agaran na..." imbes "agarang... tulad ng salin ng A.I. sa dyaryo imbes sinulat ay "sa kwentong ito..." nakasulat ay: "sa kwento na ito..." batid mo agad na di Pilipino isa pa: "para sa biktima na si..." dapat ito'y "para sa biktimang si..." parang Kastilaloy ang pagkasabi sinalin na nga'y di pa pinagbuti di na ba napupuna ng patnugot ang ganyan? ako'y walang maisagot google at AI, kayrami pang gusot na pag binasa mo'y nakalulungkot - gregoriovbituinjr. 02.03.2026 * mula sa pahayagang Bulgar, Pebrero 2, 2026, p.9

IKALIMA, HINDI IKA-LIMA salitang ugat o pangngalan, di numero kayâ bakit may gitling ang panlaping "ika" di ba't kayâ panlapi, kinakabit ito sa salitâ, arâlin n'yo ang balarila maraming nalilito, may maling pagtingin sa paglagay ng gitling sa mga salitâ ikalima, di ika-lima; walang gitling ika-5, di ika5 yaong diwà nilalagyan ng gitling matapos ang "ika" sapagkat numero na ang kasunod niyon kayâ madali lang maunawâ talaga pagkakamali'y di na sana ulitin pa sana sa eskwelahan, maituro muli lalo sa mga estudyante't manunulat huwag nang ulitin yaong pagkakamali at sa wastong gamit ng gitling na'y mamulat - gregoriovbituinjr. 01.22.2026 * litrato mula sa krosword ng pahayagang Pilipino Star Ngayon, Enero 22, 2026, p.10